Wyt ti’n gwrando?

Rwyf eisoes wedi sôn am leisiau —
pa mor anodd yw torri drwy’r môr o sŵn.
Ond mae’n rhaid imi ofyn eto:
Wyt ti’n gwrando?

Wyt ti’n gwrando ar dy wraig, dy ŵr,
dy bartner, dy blant?

Wnest ti wrando ar dy rieni?
Dy neiniau, dy deidiau?
Dy ewythrod, dy fodrybedd?

Wyt ti’n gwrando ar dy gydweithwyr,
dy ffrindiau, dy fyfyrwyr?

Rwy’n gwrando.

Dyna fy ngwaith —
gwrando.
Rhywun i ddibynnu arno,
i rannu chwerthin,
i glywed dy stori.

Ond gad inni droi’r drol am ennyd.

Wyt ti’n gwrando arna i?

Rwyt ti’n gwrando nawr,
yn darllen hyn,
yn dilyn y geiriau.

Ond wyt ti wir yn talu sylw?

Nid yw’r byd yn mynnu gwrandawyr.
Rydyn ni oll yn gaeth yn ein swigod bach.
A’r rhai sy’n gwrando?
Cawn ein byddaru
gan sŵn llethol oes fodern —
bwrlwm di-ben-draw lle
hyd yn oed mae sgrech yn diflannu’n wag.

Mae’r cefn gwlad ei hun yn sibrwd,
curiad cyson bywyd.
Ffordd.
Rheilffordd.
Plentyn bach
yn chwythu Peppa Pig drwy’r awyr.

Ar y bws?
Mae’n waeth byth.
Cerddoriaeth rhywun arall yn fy nghlustiau,
TikToks yn llefain yn uchel,
sgwrs “breifat”
sydd ddim yn breifat o gwbl:

“Ie mêt, fe gysgodd hi gyda fy ffrind gorau —
dwi’n mynd i Spoons, cael fy lladd,
wedyn dwi’n mynd i guro’i drws hi lawr.”

Plant yn gweiddi sut gurodd rhywun yn yr ysgol,
chwistrellu Lynx fel baner fuddugoliaeth,
taranu’r gloch dro ar ôl tro —
am eu bod nhw’n gallu.

A’r gyrwyr?
Nid ydyn nhw’n dweud dim.
Ymddygiad gwarthus —
ond beth allan nhw ei wneud?
Mae’r byd wedi’u tawelu.

Ni ddylai gwrando fod yn boen.
Ond dyma ni —
wedi’n gorfodi i glywed popeth nad oes ei eisiau.

Ac felly, pan ddaw’r alwad wir am wrando…
pan ofynnir i ni wrando o’r galon…Rydyn ni wedi blino.
Rydyn ni eisiau dim ond
heddwch.
Cael ein gadael
ar ein pen ein hunain